Armenia okazała się miejscem, w którym relacje nie powstają szybko, ale – gdy już się pojawią – mają solidne fundamenty. Ta wyprawa nie była zamkniętym projektem, lecz początkiem procesu: budowania zaufania, planowania wspólnych międzynarodowych działań artystycznych i poszukiwania języka współpracy pomiędzy kulturami, które – choć geograficznie odległe – spotykają się w podobnym doświadczeniu historii i wrażliwości.
Muzyka wybrzmiała także w praktyce. Zrealizowane zostały dwa koncerty – jeden kameralny, domowy, oparty na bezpośrednim kontakcie z niewielką grupą słuchaczy, oraz drugi w Cafe Ilik – artystycznej kawiarni w centrum Erywania, będącej miejscem spotkań plastyków, muzyków i intelektualistów. Koncert w tej przestrzeni stał się symbolicznym wejściem w lokalny obieg kultury, oparty na relacjach i rozmowie, a nie instytucjonalnym dystansie.
Równolegle z koncertami zrealizowane zostały nagrania krótkich recitali w wybranych ormiańskich monastyrach – miejscach, gdzie akustyka, historia i duchowość tworzą nierozerwalną całość. Było to doświadczenie graniczne, w którym dźwięk przestawał być tylko formą artystyczną, a stawał się nośnikiem pamięci.
Kulminacyjnym momentem pobytu był udział w obchodach rocznicy ludobójstwa Ormian – 24 kwietnia. Uczestnictwo w tych wydarzeniach jako reprezentacja Polski miało wymiar głęboko symboliczny. Był to czas ciszy, wspólnego bycia i uważności, który dopełnił sens całej podróży.
Jednym z ważniejszych momentów pobytu było nawiązanie kontaktu i rozmowa z ormiańskim reżyserem oraz byłym ministrem kultury Garem, która dotyczyła zarówno kondycji współczesnej kultury Armenii, jak i roli międzynarodowych projektów artystycznych w budowaniu dialogu ponad granicami. Równie istotne okazało się spotkanie z prezesem Armenia Foundation, podczas którego poruszono temat funkcjonowania organizacji pozarządowych w kraju, ich potencjału rozwojowego oraz możliwości współpracy z partnerami z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym z Polski.
Szczególne miejsce w tej podróży zajęły spotkania z ludźmi słowa i dźwięku. Wywiad z Tatew Chaczatarian, Ormianką tłumaczącą polską poezję, stał się poruszającą rozmową o języku jako przestrzeni mostów kulturowych. Polska literatura, przeniesiona na grunt ormiański, okazała się zaskakująco bliska lokalnej wrażliwości – surowej, oszczędnej, a jednocześnie głęboko emocjonalnej.
Ważnym elementem pobytu były także rozmowy z muzykami i reżyserami, podczas których przeprowadzono kilka wywiadów dotyczących współczesnej sceny artystycznej Armenii. Nawiązane relacje miały charakter nieformalny, ale bardzo intensywny – oparte na wspólnych doświadczeniach twórczych i podobnym rozumieniu roli sztuki w społeczeństwie.
Szczególne znaczenie miało również nawiązanie kontaktu z pracownikami Instytutu – Muzeum Komitasa Wardapeta, najważniejszej postaci ormiańskiej muzyki, kompozytora i etnomuzykologa, którego praca do dziś stanowi fundament myślenia o ormiańskiej tożsamości muzycznej. To właśnie tam prowadzona była pogłębiona praca badawcza nad muzyką ormiańską, której efektem stał się artykuł „Śpiew zamiast krzyku”, przygotowany do publikacji w „Ruchu Muzycznym”.
Między śpiewem a pamięcią. Ormiańska podróż budowania relacji.
W dniach 16–28 kwietnia Armenia stała się dla nas nie tylko kierunkiem podróży, lecz przede wszystkim przestrzenią intensywnego spotkania – z krajem, jego historią, ludźmi kultury i dźwiękiem, który w tym miejscu ma wyjątkowy ciężar znaczeniowy. W wyprawie uczestniczyli Piotr Damasiewicz – muzyk, kompozytor i podróżnik oraz Justyna Miguła – muzyk, językoznawca i podróżniczka. Był to czas pracy badawczej, rozmów, koncertów i nawiązywania relacji, które z dużym prawdopodobieństwem zaowocują długofalową współpracą artystyczną i społeczną.
Armenia przyjęła nas z charakterystycznym dla siebie spokojem, ale też z wyczuwalnym napięciem wynikającym z historii i współczesnej sytuacji geopolitycznej kraju. To miejsce, w którym kultura – zwłaszcza muzyka i sztuka – nie funkcjonuje jako dekoracja codzienności, lecz jako narzędzie pamięci, tożsamości i przetrwania. W tym kontekście polsko-ormiańskie relacje kulturowe nabierały szczególnej głębi. Wspólne doświadczenia historyczne, trauma, emigracja i rola kultury w podtrzymywaniu wspólnoty stawały się naturalnym punktem odniesienia w niemal każdej rozmowie.
WSPARCIE
OBSERWUJ NAS
LISTENING AND SOUNDING FOUNDATION 2024
LISTENING AND SOUNDING
FUNDACJA
FUNDACJA LISTENING AND SOUNDING 2024
COOKIE
POLITYKA PRYWATNOŚCI
OBSERWUJ NAS
FUNDACJA
LISTENING AND SOUNDING